ملا صدرا و شهاب الدين سهروردى و ابن عربى به طور خلاصه روشن شد كه فلسفهء ملا صدرا مبتنى بر دو اصل است : اول اصل اصالت وجود ، و دوم : اصل وحدت وجود . و مىتوانيم اصل شدت و ضعف مراتب وجود را هم بدان بيفزاييم يعنى اين كه در عين حال كه وجود اصل در تقرر است و آثار خارجى اشيا ناشى از وجود است و نه ماهيت آن ، آثار مترتب بر وجود ، مختلف است و بنابر اين وجودات مختلف‌اند و اختلاف آن‌ها اختلاف ماهيتى نيست و بلكه اختلاف در شدت و ضعف است . مرتبهء قوى آثارى دارد مناسب با مرتبهء خود و مرتبهء ضعيف هم آثارى مناسب با خود دارد . وجود خارجى آثارى دارد ، وجود ذهنى و علمى هم با مراتبى كه دارد آثارى . اين طرز انديشه را شهاب الدين سهروردى در باب نور دارد . وى گويد : ( شرح قطب ، 285 ) اشياء به تقسيم اوليه منقسم مىشوند به نور و ضوء فى نفسه و آن چه نور وضوء فى نفسه نيست و خود گويد منظور من از نور ، نور مجازى نيست و گويد نور هم يا نور عارضى است و يا نور غير عارضى كه نور مجرد و نور محض است . شهاب الدين از جسم و ماده تعبير به برزخ كرده است . روشنى برازخ به نور است و اين همان نور عارضى است كه برازخ را از جهان تاريك بيرون مىآورد و روشن مىكند . نور پاره‌اى از برزخ‌ها زايل نمىشود مانند نور خورشيد ، حيات موجودات به نور است و اين نور است كه برزخ‌ها را ( همان ، 288 ) وجود و حيات مىبخشد . سهروردى گويد علم و ادراك مربوط به نور است ، و موجود ظلمانى نه ذات خود را ادراك مىكند و نه چيزهاى ديگر را ( همان ، 290 ) هر موجودى كه نورانيت آن زيادتر باشد ادراك و علم او كامل‌تر و زيادتر است . و اين نور است كه ظاهر لذاته و مظهر و ظاهر كنندهء غير خود است ( همان ، 295 ) نور لنفسه و فى نفسه همواره مدرك ذات خود و موجودات ديگر است . وى گويد : حيات عبارت از شىء ظاهر لنفسه است و حىّ يعنى درّاك فعال و بنابراين حيات همان نور است ، علم همان نور است . شهاب الدين اختلاف انوار مجرده عقليه را به كمال و نقص مىداند ( همان ، 303 ) . و همان‌طور كه ملا صدرا اختلافات وجود را به شدت و ضعف و نقص و كمال مىداند ، تنها تفاوت در اين است كه در وجود ، از نظر ملا صدرا مابه‌التفاوت و مابه‌الاتحاد يكى است و به وجود است ، سهروردى گويد مابه‌التفاوت به امور خارج از ذات نور است ( همان ، 304 ) . در نظام آفرينش ، نور الانوار اصل است و بقيهء انوار طوليه و عرضيه ناشى از نور الانوارند ، چنان كه در باب وجود ، وجود حقيقى اكمل و فوق كمال اصل است و مراتب وجود ناشى از فيض اقدس آن وجود تام و كامل است . ( همان ، 316 به بعد ) . در نظام نوريه شهاب الدين سهروردى همه چيز و همه جا نور اصل است و جريان دارد ، قدرت ، حيات ، علم ، اراده همه نور است : انوار ذاتى و انوار عرضى و مكتسب ، در فلسفه وجودى ملا صدرا همه چيز و همه جا وجود است . علم ، اراده ، قدرت ، قوت ، فعليت ، صورت ، همه وجود و مراتب وجودند . انوار صادرهء از نور الانوار هر چه نزديك‌تر به نور الانوار باشند از لحاظ نوريت قوىترند . در باب وجود نيز ملا صدرا همين را گويد كه وجودات هر چه نزديك‌تر به وجودى كه علت علت‌هاست باشد وجود آن‌ها كامل‌تر و مؤثرتر است مانند عقول ، نفوس و صور مادى و ماده و مركبات و